Anayasada Engelliler

Anayasada Engellilerin Yeri

Anayasada Engelliler gerek sağlık bakımından gerekse ehliyeti bakımından muhtaç durumda olanlar ile birlikte yasalarda belirtilmiş ve korunması gözetilmiştir.

Anayasamızda engellileri ilgilendiren madde aşağıda ki gibidir:

Madde 10
Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

(Ek fıkra: 7/5/2004-5170/1 md.) Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür.

(Ek cümle: 7/5/2010-5982/1 md.) Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/1 md.) Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde (…)(1) kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar. (1)

İlgili maddeyi incelediğimizde 82 anayasasının engelliler ve diğer sağlık ve muhtaçlık durumunda olanları kapsamadığını yani bu statüde kalanlara yer verilmediği görülmektedir. Yapılan yardımlar ve desteklerin anayasal dayanağının oluşabilmesi ve pozitif ayrımcılığın hukuksal dayanağı için 2010 da ilgili maddeye ekleme yapıldığı görülmektedir.

Anayasa gereği tek bir maddede yer verilen engellilerin diğer tüm hakları bu maddeye dayandırılarak kanun ve yönetmelikler ile düzenlenmek zorundadır.

Madde 42
Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.

Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.

Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz.

Eğitim ve öğretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan kaldırmaz.

İlköğretim kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır.

Özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esaslar, Devlet okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir.

(Ek fıkra: 9/2/2008-5735/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 5/6/2008 tarihli ve E.: 2008/16, K.: 2008/116 sayılı Kararı ile. )

Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır.

Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez.

Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretim kurumlarında okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapan okulların tabi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarası andlaşma hükümleri saklıdır.

Bu madde de engellilerin eğitim ihtiyaçları için devletin üstlenmesi gereken zorunluluk belirtilmiştir.

Madde 50
Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.

Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar. Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.

Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir.

 

Erdinç Gür

Bilgi almak istediğiniz tüm sorularınızı Forum sayfamızdan sorabilirsiniz.

Son Yazılar

Engelli Vatandaşların Aşılanmasına Başlanıyor

Sağlık Bakanı Koca, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, Kovid-19 aşı programına öncelikli bir grubun daha dahil edildiğini…

% gün önce

Engelli vatandaşlar hibe desteği başvurularını e-Devlet’ten yapabilecek

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, daha önce elden veya posta yöntemiyle…

% gün önce

Engelli Hibe Desteği Başvurusu Nasıl Yapılır?

Engelli hibe desteği, engelli yurttaşlarımızın kendi işlerini kurmalarını amaçlayan hibe destek programıdır. Aşağıda yer edinen…

% gün önce

2021 Engelli Öğretmen Atama Başvuruları Başlıyor

2018 ve 2020 yıllarında yapılan Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavına (EKPSS-Lisans Düzeyi) katılan adaylar arasından…

% gün önce

EKPSS 2021 Atama Sonuçları Ne Zaman?

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, engelliler başta olmak suretiyle şehit yakını ve gaziler ile devlet korumasından…

% gün önce

EKPSS – Kura Tercihleri Nasıl Yapılır?

Engelli Blog tarafından hazırlanan bu makalemizde EKPSS/Kura'ya katılacak adaylar için ÖSYM sistemi üzerinde nasıl tercih…

% gün önce